Iivij 2021–2024 pyereestvaijeem- já torvolâšvuotâmuštâlus ana sistees ennuv tiäđuid aanaarlij pyereestvaijeem tiileest
10.02.2026
Iivij 2021–2024 pyereestvaijeem- já torvolâšvuotâmuštâlus ana sistees ennuv tiäđuid aanaarlij pyereestvaijeem tiileest
Kieldâlij pyereestvaijeem ovdedem lii kieldâ lahâaasâtlâš vuáđupargo. Pyereestvaijeem- já torvolâšvuotâmuštâlus lii tiätupakkeet, mon kieldâ jieškote-uv toimâsyergih láá oovtâst ráhtám kieldâlij pyereestvajemist, tiervâsvuođâst já aargâ torvolâšvuođâst, tooid vaikutteijee tahhein sehe kieldâ tooimâin, moh ovdedeh kieldâlij pyereestvaijeem, tiervâsvuođâ já aargâ torvolâšvuođâ. Kieldâst ráhtoo váldustivrâpajasávt vijđes pyereestvaijeem- já torvolâšvuotâmuštâlus.
Ivij 2021–2024 pyereestvaijeem- já torvolâšvuotâmuštâlus siskeeld kejâstuv kieldâlij pyereestvaijeem tilán sehe váldustivrâpaje uulmij já tooimâi olášumán. Pyereestvaijeem- já torvolâšvuotâmuštâlus vuáđuld ráhtoo vijđes pyereestvaijeem- já torvolâšvuotâvuávám ivvijd 2026–2029. Tast miäruštâllojeh uđđâ váldustivrâpaje kuávdáš ääših, ulmeh já tooimah, moh tuárjuh taid. Váldustivrâ, mii aalgât paajees, kietâdâl pyereestvaijeem- já torvolâšvuotâmuštâlus sehe -vuávám.
Váldustivrâpaje ääigi ohtsâškoddeest tábáhtuvvii stuorrâ rááhtusliih nubástusah soti-uđâsmittem sehe pargovyeimi- já siärvádumepalvâlusâi olesuđâsmittem mield. Lasseen váldustivrâpaje algâpele haldâšij koronapandemia, mast lijjii vaikuttâsah ereslasseen Anarân tehálii maađhâšmân. Suáti Euroopâst sehe maailmpooliitlii tile čovgânem láá nubástittám torvolâšvuotâibárdâs já tovâttâm aanaarlijn huolâ.
Merhâšittee nubástusâin já maailmvijđosijn kriisâin huolâhánnáá Aanaar puátteevuotâuáinuseh láá pissoom ruttâtuálu já eellimvyeimi tááhust mieđesin. Váldustivrâpaje ääigi párnái já nuorâi uáivádâsâi kevttim lii kiäppánâm, mut mielâtiervâsvuođâ hástuseh, kivsedem já seksuaallii hemâdem feeriimeh láá lasanâm. Huolâ toovvât párnái já nuorâi lijgetiäddu sehe hyenes fyysilâš iälšu. Meiddei perrui torjuu tárbu lii lasanâm. Pargoahasiih já vuorâseh láá huolâstum eromâšávt palvâlusâi finnimvuođâst já juksâmvuođâst sehe aargâ torvolâšvuođâst. Aargâ torvolâšvuođâ tááhust huolâi aggân šaddeh eromâšávt jotolâhtorvolâšvuotân já kuhes koskáid lahtojeijee ääših.
Koijâdâlmij vuáđuld Aanaar lii ulmui mielâst kuittâg torvolâš aassâmsaje já aanaarliih láá koskâmiärálávt viehâ tuđâviih jieijâs elimân. Digitaallij palvâlusâi já digiášástâllâm lasanem piäjá tedduu lasettiđ torjuu, maid kieldâ, pyereestvaijeemkuávlu sehe kuálmád sektor fäälih digitaallij rustigij já palvâlusâi kevttimân. Viehâduv puárásmem já demografisii huolâttâskoskâvuođâ stuárrum láá hástuseh ruttâtuálulávt kilelis palvâlusâi orniimân.
Váldustivrâpajan 2021–2025 rahtum pyereestvaijeemvuáváámist paje tehálumos ulmen miäruštâllii: 1) kieldâ, mii oovded pyereestvaijeem, tiervâsvuođâ já torvolâšvuođâ vuáváámij mield; 2) siärvuslâšvuođâ, uásálâšvuođâ já jieijâs iävtui mield toimâm tuárjum; 3) fyysilii, psyykkilii já sosiaallii pyereestvaijeem ovdedem muuneeld estâdeijee já arâdis potkim palvâlusâigijn, sehe 4) pyereestvaijeem já torvolâšvuođâ ovdedeijee piirâs. Váldustivrâpaje ulmeh já tooimah láá stivrim kieldâ pyereestvaijeem já tiervâsvuođâ ovdedempargo, já pyereestvaijeemmuštâlusâst miäruštâllum tooimâid láá olášuttám puoh kieldâ toimâsuorgijn. Pyereestvaijeem já tiervâsvuođâ ovdedem ráhtuseh labdeh pyereestvaijeem já tiervâsvuođâ ovdedem strategisii vuávám já jođettem čovgâ kieldâ ruttâtuálu- já toimâvuáváámân.
Uáppáásm Aanaar vijđes pyereestvaijeem- já torvolâšvuotâmuštâlusân vyelni orroo liiŋkâst:
print page