Aanaar kieldâ pyereestvaijeem- já torvolâšvuotâvuávám 2026–2029 kommentistemnáál 24.4.2026 räi

05.03.2026

Pyereestvaijeem- já torvolâšvuotâvuávám 2026–2029 lii kieldâ sierâ toimâsuorgij já čonâsjuávhui oovtâstpargoost rähtim vuávám, mast láá mittomereh já tooimah kieldâässei pyereestvaijeem já argâpeeivi torvolâšvuođâ ovdedem várás.

Pyereestvaijeem- já torvolâšvuotâmuštâlus 2021–2024 vuáđuld oovdân puáttám aanaarlij kuávdášliih pyereestvaijeem- já torvolâšvuotâhástuseh lohtâseh mielâ pyereestvajemân, eellimvuovvijd já argâpeeivi torvolâšvuotân. Pyereestvaijeem- já torvolâšvuotâvuáváámist 2026–2029 tiäduttuvvojeh:

Mielâ pyereestvaijeem

Mielâ pyereestvajemân vaigutteh eereeb iärrás máhđulâšvuotâ olášuttiđ jieijâs já uásálistiđ olssis teháláid äigiájánâssáid, máhđulâšvuotâ vaiguttiđ olssis kyeskee aššijd sehe vuáttámušah tast, ete ulmuu uáivileh váldojeh vuotân já olmooš tuhhiittuvvoo tagarin ko sun lii. Pyereh olmooškoskâvuođah sehe torvolâš já njyebžilis argâ láá teháliih tahheeh mielâ pyereestvaijeem tuárjumist. Taaiđâ, kulttuur, kirjerájupalvâlusah já kreatiivlâš toimâ ovdedeh mielâ pyereestvaijeem. Sierâlágán sorjoovuođah hiäjusmiteh mielâ pyereestvaijeem.

Tiervâsliih eellimvyevih já lijgetiädu tuástum

Tiervâsliih eellimvyevih šaddeh maaŋgâpiälálii já tiervâslii purrâmušâst já merikoskâsii purâdemriitmâst, maaŋgâpiälálii já avžuuttâsâi miäldásii liihâdmist, tuárvi vuoiŋâstmist já tuoibâmist sehe sosiaallijn koskâvuođâin. Uáivádâsah, nikotiinamnâseh já narkotiikamnâseh sehe sierâlágán sorjoovuođah hiäjusmiteh tiervâsvuođâ. Lijgetiäddu lii riskâtahhee maŋgáid puácuvuođáid tego tiijpâ 2 diabetesân já váimu- já vorrâsuonâtavdáid. Lijgetiädu puáhtá tuástuđ ko tuárjup tiervâslijd eellimvuovijd já mielâ pyereestvaijeem.

Argâpeeivi torvolâšvuotâ

Argâpeeivi torvolâšvuotâ lii vijđes tuávádâh, moos kuleh eereeb iärrás sierâ pirrâsij fyysisâš torvolâšvuotâ já paartij muuneeld estim, digitaallâš torvolâšvuotâ, jotolâhtorvolâšvuotâ já meid psyykkisâš já sosiaallâš torvolâšvuotâ. Argâpeeivi torvolâšvuotâ ij lah tuš rikosij tâi paartij váilum, peic olesvuotâ, mast olmooš ana ete sun lii torvoost sehe fyysisávt, psyykkisávt já sosiaallávt.

Ovdiibeln mainâšum pyereestvaijeem- já torvolâšvuotâvuáváámist tiäduttum ääših láá uásild nubijdis vaigutteijeeh, maaŋgâpiäláliih tahheeh. Pyehtip ovdediđ kieldâässei pyereestvaijeem puoh pyeremusávt, ko vaiguttep puoh taid uásitahheid.

Pyereestvaijeem- já torvolâšvuotâvuávám hammiittâs lii tääl uáinimnáálá kieldâ nettisiijđoin. Vuáváámist puáhtá kii peri adeliđ uáivilis vyelni orroo liiŋkâ peht tâi vuolgâttiđ rijjâhámásii ciälkkámuš kieldâ kirjimkontturân inari@inari.fi majemustáá 24.4.2026 räi.

Uáppáásm vuáváámân taa: Aanaar kieldâ pyereestvaijeem- já torvolâšvuotâvuávám 2026–2029

Kommentist vuávám taa: Kommentist

Lasetiäđuh:
leena.korhonen@inari.fi / 040 643 4305