Kieldâhoovdâ kejâstâh ja ruttâtuálulopâttem 2025

11.06.2026

Ihe 2025 lâi Aanaar kieldâst ollásávt ekonomâlâš miänástus, eromâšávt ko váldojeh vuotân puátusân negatiivlávt vaiguttâm kerdiluándusijd táásusuásij uđđâsist árvuštâlmeh. Veikâ oles aalmugekonomia uáinust bruttoaalmugpyevtittâs stuárui tuš 0,2 %, te mađhâšem já huksim ovdánii Aanaar kieldâ kuávlust positiivlávt. Kieldâ ekonomia išedij mottoom verd meid inflaatio hiđásmem njunošiivij maŋa. Lii vyerdimist, ete inflaatio piso meid iivij 2026-2028 kuáhtulâžžân, jis mitteduvvoo kulâtteijeehaddeindeksijn te áárvu mield 1–2 %:st. Meid riänttutääsi pissooš suulân tááláá tääsist. Euroop kuávdášpaaŋki majemuš stivrimriäntui pajedem tábáhtui čohčâmáánust 2023, mon maŋa EKP lii vyeledâm stivrimriäntu merikoskâsávt ain 2 %:ân kesimáánust 2025. Šiev tiileest peerusthánnáá lii pyeri anneeđ mielâst, ete inflaatio- já riänttutassijd vaigutteh - motomin jotelávt–uv - geopooliitliih tábáhtusah Euroopâst já eres kuávluin maailmist.

Aanaar kieldâ ässeeloho stuárui oovdeb ive háárán mottoom verd, tot lâi juovlâmáánu loopâst 7234 (2024 lopâlâš aalmugloho 7224). Vänivuotâ aassâmviistijn hettee ain mii kuávlu ässeelovo stuárrum. Pargolâšvuotâ lii kieldâ kuávlust ovdánâm pyereeb suundán jo viiđâ majemuu ive ääigi. Pargottes ulmui uási lii kiäppánâm ive 2020 17,8 % tääsist ive 2025 8,9 %:ân. Meid kuhesáigásávt pargottemmin leijee ulmui meeri lii kiäppánâm. Motomijn soojijn lii-uv keevâtlávt vááijuvvuotâ čepis pargovyeimist.

Viärupuáđui čoggâšum moonnâm tilipaajeest lâi ohtsis suulân 18,8 milj. eurod. Kieldâlâšviäru čoggâšui suulân 0,1 milj. eurod, kiddodâhviäru suulân 0,2 milj. eurod já uási siärvádâhviäru pyevtittâsâst lâi suulân 0,5 milj. eurod eenâb ko lâi miäruštâllum. Staatâuásih čoggâšuvvii ive 2025 suulân 12,5 milj. eurod, mii lâi suulân 0,4 milj. eurod eenâb ko miäruštâllum.

Olášum nettoinvestistmeh lijjii suulân 5 miljovn euro tääsist, mii lâi 2,9 miljovn eurod ucceeb ko vuávájum ei. olášum eennâmvyebdimvuáitui tááhust. Stuárráámus ovtâskâs investistemčuosâttâh lâi Aanaar sämikielâlâš peivikiäčču (suulân 1,5 milj. eurod), mii valmâštui algâkeesi 2025. Lasseen uássin vyelifinnoduv Saariselkä Oy suddâdâttâmproosees kieldâ oostij juovlâmáánust 2025 eennâmvijđoduvâid suulân 1,4 milj. euro kävppihoodijn.

Kieldâ tilipaje lâi suulân 0,1 milj. euro paijeelpásulâš, ko algâalgâlii budjet lâi suulân 0,6 milj. euro vyelipásulâš. Ive 2025 budjetân uccui kiävttuekonomiapiälán ohtsis 2 milj. euro lasemeriruttâ, mast 1,4 milj. eurod čuosâttui Čuovviittâslävdikoodán, 0,4 milj. eurod Tilapalvelut -palvâlusân já 0,2 milj. eurod Suáluičielgi ovdedemruttâráájun. Lasseen vyelifinnodâhárvu-uássusáid tohhui 2,2 milj. euro árvuvuálánemmerkkim, te viärdádâllâmtohâlávt puáđuspajedem lâi merhâšittee. Paijeelpáácu šoddâmân vaiguttii positiivlávt eereeb iärrás eennâmkevttimsajanmáávsuh, staatâtorjuu stuárrum sämikielâ já -kielâlii máttááttâs uásild, uđđâ kiddodâhčuosâttuvâi olgoldâs láigupuáđuh sehe viärupuáđui já staatâoosij vuárdámušâid pyereeb ovdánem. Meid pyeri ekonomâlâš haldâšem vaiguttij tilán, tastko toimâkoloh paccii suulân 2 milj. eurod vuálá nubásmittum budjet. Kumulatiivlâš paijeelpáácu stuárui suulân 20,5 milj. euron. Táásus noonâ paijeelpáácu taha máhđulâžžân kieldâekonomia meritiätulii ovdedem meid puátteevuođâst.

Aanaar kieldâkonsern olespuáđus ivveest 2025 lâi tuđâttettee tääsist. Paijeelpáácu čoggâšui suulân 1,15 milj. eurod já konsern kumulatiivlâš paijeelpáácu lâi loopâst suulân 37,2 milj. euro tääsist. Veikâ Inergia-konsern kävppijoto lasanij suulân 834 000 eurod (+6 5) lâi tilipaje táppu suulân -400 000 eurod. Tilipaje puátusân vaiguttii kuittâg kerdiluándusiih áárvu vyeleedmeh ei. Northgrid vyeimipoccest já pelletij rähtimrustigijn. Viärdádâllâmtohâlávt puáđusovdánem lâi kuáhtulâš, suulân 100 000 eurod.

Olesvuottân tarkkuudijn Aanaar kieldâ ekonomâlâš tile lii stääđis já čoggâšum paijeelpáásuh adeleh táárbu mield kieldâekonomian heiviittemvääri cevziđ meid ekonomâlávt vaigâdub aaigijn. Meid kieldâkonsern já ton ráhtusij meritiätulâš ovdedem lii máhđulâš.

Loopâst mun halijdâm kijtteđ Aanaar kieldâ pargeid já luáttámušulmuid pyere pargoost ive 2025!

Tommi Kasurinen
Kieldâhovdâ