Iiʹjji 2021–2024 puârastvââjjam- da staanvuõttčiõlǥtõs âânn seʹst jiânnai teâđaid aanarniiʹǩǩi puârastvââjjam sââʹjest
10.02.2026
Iiʹjji 2021–2024 puârastvââjjam- da staanvuõttčiõlǥtõs âânn seʹst jiânnai teâđaid aanarniiʹǩǩi puârastvââjjam sââʹjest
Kåʹddniiʹǩǩi pueʹrrvââjjmõõžž ooudummuš lij kååʹdd lääʹjjmeâldlaž vuâđđtuâjj. Puârastvââjjam- da tuõrvvʼvuõttčiõlǥtõs lij kååʹdd jeeʹres tåimmvuõʹjji õõutsââʹjest tuejjeem teâttpaʹǩat kåʹddniiʹǩǩi puârastvââjjmõõžžâst, tiõrvâsvuõđâst da aarǥ tuõrvvʼvuõđâst, tõid vaaikteei raajjʼjin di kååʹdd tååimain kåʹddniiʹǩǩi puârastvââjjmõõžž, tiõrvâsvuõđ da aarǥ tuõrvvʼvuõđ õõudâsviikkmõʹšše. Kååʹddest raajât välddõspõõʹji mieʹldd veiddsõs puârastvââjjam- da tuõrvvʼvuõttčiõlǥtõs.
Iiʹjji 2021–2024 puârastvââjjam- da tuõrvvʼvuõttčiõlǥtõs âânn seʹst ǩičldõõǥǥ kåʹddniiʹǩǩi puârastvââjjam sâjja di välddõspââʹj täävtõõzzi da tååimai teâuddjummša. Puârastvââjjam- da tuõrvvʼvuõttčiõlǥtõõzz vuâđald raajât veiddsõs pueʹrrvââjjam- da tuõrvvʼvuõttplaan iiʹjjid 2026–2029. Tõʹst meärtõõlât ođđ välddõspââʹj teäddceäkldõsvuuʹd, täävtõõzz da tõid tueʹrjjeei tååim. Puârastvââjjam- da tuõrvvʼvuõttčiõlǥtõõzz di -plaan ǩiõttʼtââll pââʹjes altteei välddõs.
Välddõspââʹj poodd õhttsažkååʹddest vuõiʹnneš jõnn raajõõzzlaž muttsid soti-oođõõzz di tuâjjviõkkda šiõttlõõvvâmkääzzkõõzzi obboođõõzzi mieʹtt. Lââʹssen välddõspââʹj alggbeäʹl leiʹmmji koronapandemia, koʹst leʹjje vaaiktõõzz jeäʹrbi mieʹldd Aanra vääžnai turiʹsmme. Väinn Eurooppâst di maaiʹlmpoliittlaž vueʹjj kõrrnummuš liâ mottam tuõrvvʼvuõttfiʹttjõõzzid da põhttam aanarniiʹǩǩid huõlid.
Miârkteei muttsin da globaal kriisin huõlǩani Aanar pueʹttiääiʹjvuäinnmõõžž liâ põõššâm tällõõzz da jieʹllemvueʹjj beäʹlnn miõttlõssân. Välddõspââʹj poodd päärnai ja nuõri peäʹnci âânnmõš lij occnam, leša miõltiõrvâsvuõđ vaʹǯǯtõõzz, ǩeeuʹsummuš da seksuaalʼlaž heâmmõõzz toobdâlm liâ lâssnam. Huõl cåunn päärnai da nuõri leiʹǧǧteädd di hueʹnes fyyslaž friskkvuõtt. Še piârrji tueʹrj tarbb lij lâssnam. Tuâjjâkksa da puärsmam oummu liâ piâkkõõttâm jeäʹrben kääzzkõõzzi âsttjemvuõđâst da âsttjemvuõđâst di aarǥ tuõrvvʼvuõđâst. Aarǥ tuõrvvʼvuõđ beäʹlnn huõl põhttam äʹššen kaggâʹtte jeäʹrben jååttlõktuõrvvʼvuõʹtte da kuʹǩes kõõskid õhttneei ääʹšš.
Kõõjjõõzzi vuâđald Aanar lij ǩiõččlõsttum rääuhlõs jälstempäiʹǩǩen da aanarneeʹǩǩ liâ kõskkmeäʹrin eža toođvaž jieʹllma. Digitaalʼlaž kääzzkõõzzi da digiäʹššummuž lâssnummuš rääjj teäddõõzzid lââʹzzted kååʹdd, pueʹrrvââjjamvuuʹd di kuälmad sektoor taʹrjjeem tueʹrj digitaalʼlaž aparaatti da kääzzkõõzzi âânnmõʹšše. Meer puärsmummuš da demograaflaž huâllkõskkvuõđ šõddmõš räʹjje vaʹǯǯtõõzzid tällõõzzlânji ǩeâllʼjeei kääzzkõõzzi jäʹrjstummša.
Välddõspâjja 2021–2025 rajjum pueʹrrvââjjamplaanâst pââʹj njoonaštäävtõssân meärtõʹlleš: 1) puârastvââjjmõõžž, tiõrvâsvuõđ da tuõrvvʼvuõđ plaanmallsânji oouʹdeei kåʹdd; 2) õhttsallašvuõđ, vuässadvuõđ da jiõččmääinlaž tåimmjummuž tueʹrjjummuš; 3) fyysla, psyykla da sosiaalʼlaž puârastvââjjmõõžž ooudummuš õõudbeäʹlnn cõggi da ääiʹjeld aʹlǧǧi kässjõõttmõõžž kääzzkõõzzin, di 4) puârastvââjjmõõžž da tuõrvvʼvuõđ oouʹdeei pirrõs. Välddõspââʹj täävtõõzz da tååim liâ ohjjääm kååʹdd puârastvââjjmõõžž da tiõrvâsvuõđ oouʹdeemtuâj, da puârastvââjjâmčiõlǥtõõzzâst meärtõllum tååim liâ teâuddjõttum pukin kååʹdd tåimmvuuʹdin. Puârastvââjjmõõžž da tiõrvâsvuõđ oouʹdeem rajjâz õhttee puârastvââjjmõõžž da tiõrvâsvuõđ ooudummuž strateeglaž plaanummuž da jååʹđtummuš ǩiddsânji kååʹdd tällõs- da tåimmamplaanummša.
Tobdstõõđ Aanar veiddsõs puârastvââjjam- da staanvuõttčiõlǥtõʹsse vueʹlnn åårrai liiŋkâst:
print page