Päärnaivuåppi kääzzkõõzz

- eeʹjj vuõđčiõlǥtumuš
- päärna huõlââʹnnemvuõtt
- päärna jälstummuš
- päärna kaaunõõttâmvuõiggâdvuõđ
- päärna peâmmanveäʹǩǩ (peâmmanveäʹǩǩ da peâmmamtuärjjõs)

Aanar kååʹddest päärnaivuåppi tuâjaid håidd sosialtuâjjlaž Sari Peltonen. Päärnaivuåppi kääzzkõõzz liâ määusteʹm. Kaaunõõttâmäiʹǧǧ âlgg vaʹrrjed ooudbeäʹlnn.
Päärnaivuåppi håidd vieʹnc åålgbeäʹlnn šõddi päärnai eeʹjjvuõđ staanmõʹšše kuõskki aaʹššid, di päärnai huõlâânnmõʹšše, jälstummuʹšše da kaaunõõttmõʹšše kuõskki aaʹššid.
Päärnaivuåppi håidd še päärnai peâmmamsuåppâmaaʹššid.
Lââssteâđaid da ääiʹjvaʹrrjumuš: sosialtuâjjlaž: Sari Peltonen, teʹlfonäiʹǧǧen čiâss 12.30-13.30 nââmrest 040-844 5478.

Eeʹjjvuõđ čiõlǥtumuš

Päärnast lij vuõiggâdvuõtt ečča. Teʹl ko päärna puärraz jiâ leäkku veänccõõttâm kõskkneez päärna šõddâmpoodd, päärnaivuåppi vuõlttad jeänna kåččmõõžž eeʹjjvuõđ čiõlǥtumuʹšše.
Päärnaivuåppi håidd eeʹjjvuõđ čiõlǥtummuužž. Eeʹjjvuõđ tobdstumuužž mââibeäʹlnn eeʹjjvuõđäʹššǩeeʹrjid vuõltteet Sääʹmjânnam maistrâʹtte, koʹst eeʹjjvuõtt staanât.
Eeʹjjvuõđ tobdstummuužžin staanât päärna da eeʹjjes kõskksaž ruåttvuõtt. Päärnaž vuäǯǯ seämmanallšem vuõiggâdvuõđlaž stattuuzz, kååʹtt lij veänccõõttâm paarâst šõddi päärnain.
Päärnže vueiʹtet uʹvdded eeʹjj sokknõmm. Eʹčč lij õõlǥtem vuässõõttâd päärna peâmm’muʹšše. Päärnaž vuäǯǯ še preeddanvuõiggâdvuõđ eeʹjjes da eeʹjjpeäʹllsai ruåđeez
mââibeäʹlnn.

Teʹl ko jeäʹnn ij haaʹled päärna eeʹjjvuõđ čiõlggeem vuâlla, son vuäitt ǩeâlddõõttâd tõʹst päärnaivuåppi åʹrnn. Teʹl jeäʹnn lij vuõiggõttum ooccad peâmmamvieʹǩǩ päärnže kååʹddest.
Teʹl ko eʹčč haalad tobdsted päärna jieʹnn ǩeâlddõõttmõõžžâst huõlǩâni, päärnaivuåppi âlgg juäʹtǩǩed eeʹjjvuõđ čiõlǥtummuužž.
Teʹl ko päärna puärraz jiâ leäkku veänccõõttâm kõskkneez, päärna peâmmjen lij vuõss’sââʹjest tåʹlǩ jeäʹnn. Mâŋŋa eeʹjjvuõđ čiõlǥtumuužž puärraz vueiʹtte šeârvvna suåppâd tõʹst, što päärna huõlâânnmõš kooll kuhttuid puärrsid õhttseʹžže (õhttsažhuõll). Õhttsažhuõlsuåppmõš vueiʹtet tuejjeed päärnaivuåppi åʹrnn seämma vuâra eeʹjjvuõđ čiõlǥtummuužžin. Suåppmõš
päärna huõlâânnmõõžžâst staanâd sosialkonttrest mâŋŋa tõn ku eeʹjjvuõtt lij stannum.

Suåppmõõžž, päärna huõlâânnmõõžžâst, jälstummuužžâst da
kaaunõõttâmvuõiggâdvuõđâst


Veäncc- leʹbe vieʹncteʹmleett rätkkjemvueʹjjest päärnaivuåppi åʹrnn vueiʹtet tuejjeed da staannâd ǩeʹrjjlaž suåppmõõžž päärna, huõlâânnmõõžžâst, jälstumuužžâst leʹbe kaaunõõttâmvuõiggâdvuõđâst da peâmmamvieʹǩǩest. Suåppmõõžži jurddân lij staannâd ouddõs da ââldmõs ooumažkõskkvuõđid päärna da puärrsi kõõskâst.
Mâŋŋa rätkkjem puärrsin âlgg räʹtǩǩeed, jäälast-a päärnaž eeʹjj avi jieʹnn åʹrnn. Päärna tuäivv da beäʹlest välddmõš lij vääžnai, leša vasttõsvuâlažvuõtt tuʹmmstõõǥǥâst ij vuäǯǯ kueʹđđed päärna tuâjjan.

Puärraz vuäiʹtte suåppâd õhttsaž- leʹbe pieʹllkueiʹmteʹmpeâmmvuõđâst. Huõlâânnmõʹšše ǩiiččǩâni päärnast lij vuõiggâdvuõtt vuäǯǯad peâmmvieʹǩǩ kuhttuin puärrsin di vuõiggâdvuõtt kaaunõõttâd sijvuiʹm.
Sosial'luʹvddkååʹdd stannum suåppmõõžž vaʹsttee lääʹjjviõkkvuõđstes duõmmišttâm tuʹmmstõõǥǥ. Puärraz õõutsââʹjest vuäiʹtte še taarbšem mieʹldd muʹtted ääiʹjben stannum suåppmõõžž leʹbe lääʹǩǩvuõiggâdvuõđ tuʹmmstõõǥǥ.
Teʹl ko puärraz jiâ piâžž suåppmõʹšše päärna peâmmvieʹǩǩest, huõlâânnmõõžžâst, jälstummuužžâst leʹbe kaaunõõttâmvuõiggâdvuõđâst, sij vuäiʹtte ooccâd tuʹmmstõõǥǥ lääʹǩǩvuõiggâdvuõđâst. Taarbšem mieʹldd lääʹǩǩvuõiggâdvuõtt räukk čiõlǥtõõzz päärna åårrmõõžžin sosialveʹrǧǧneeʹǩǩin.

Seeid aʹlǧǧe

Teʹl ko suåppmõš leʹbe vuõiggâdvuõđ tuʹmmstõk ij mõõn lääʹjj mieʹldd
Kuäʹss-ne puärrsi kõskksaž suåppmõš leʹbe lääʹǩǩvuõiggâdvuõđ tuʹmmstõk ij arggjieʹllmest mõõn nuʹtt mäʹhtt âlgg. Päärnaž ij kaaunõõđ tõin puärrsin, koon åʹrnn son ij jäälest, leʹbe nuʹbb puärrsin ij uuʹd päärna tõn puärrsa, koon åʹrnn päärnaž veerjlânji jäälast. Näkkam vueʹjjin nuʹbb puärrsest vuäitt ooccâd suudvuõiggõõzzâst suåppmõõžž leʹbe lääʹǩǩvuõiggâdvuõđ tuʹmmstõõǥǥ tiuʹddepiijjmõõžž (åålǥasmetteemveʹrǧǧneeʹǩǩest, teʹl ko suåppmõš/tuʹmmstõk lij tuejjuum mââimõõzzâst 3 mannu äiʹǧǧen).

Peâmmanveäʹǩǩ

Puärraz vaʹsttee päärna peâmmamvuõđâst ooddeez mieʹldd, väʹlddveârlanji 18 ââʹǩǩeeʹjj räjja. Tõt puärrsin, koon åʹrnn päärnaž ij jäälast, lij õõlǥtem mäʹhssed päärnže peâmmamvieʹǩǩ ǩiiččǩâni tõõzz, lij-go päärnaž õhttsaž huõlâânnmõõžžâst leʹbe tåʹlǩ nuuʹbb puärraz huõlâânnmõõžžâst. Veäncc- leʹbe vieʹncteʹmleett rätkkjemvueʹjjest päärnaivuåppi åʹrnn vueiʹtet tuejjeed da staannâd ǩeʹrjjlaž peâmmamsuåppmõš.
Peâmmamvieʹǩǩ šorradvuõʹtte vaaikat päärna peâmm’mõõžž tarbb da puärrsi peâmmamoođđ. Peâmmamvieʹǩǩ šorradvuõđ laʹsǩeʹmmen veäʹǩǩen ââʹnet Vuõiggâdvuõttministeria tuâjjäʹrttelsmiõtldõõzz 2006:10: Päärna peâmmamvieʹǩǩ šorradvuõđ ärvvtõõllmõš.
Peâmmanvieʹǩǩ mieʹrr staanâd suåppmõõžžin leʹbe lääʹǩǩvuõiggâdvuõđ tuʹmmstõõǥǥin, koon mottmõʹšše mâŋŋa lij vueiʹttmõš, teʹl ko jieʹllemvueʹjj åårrmõõžž aaibšânji mottjâʹvve.
Teʹl ko peâmmamõõlǥtem kuâđđ huõllteʹmesvuõđâst suåppum peâmmanvieʹǩǩ mähssmõõžž, vuäitt ââldaspeâmmai ooccâd peâmmanmääus åålǥasmetteem pääiʹǩ leʹbe son vuäitt ooccâd KELA:st.

Ns. škoouʹl’jemsuåppmõš

Puärrsin lij lääʹjj mieʹldd veâl vasttõs päärna škoouʹl’jumuužžâst šõddâm kuuli beäʹlnn, håʹt päärnaž lij tiuddâm 18 eeʹǩǩed. Škoouʹl’jemkuulin vueiʹtet tuejjeed suåppmõš peâmmamsuåppmõõžž nääʹleʹld. Teʹl ko päärnaž lij tiuddâm 18 eeʹǩǩed, suåppmõõžž tuejjemen son eeʹttǩǩâstt tiuddâkksaž vuõiggâdvuõđin tåʹlǩ jiijjâs ouddõõzzid.

Liiŋk

Pieʹllkueiʹmteʹmpeâmmvuõđ da õhttsažpeâmmji lett
Piâraaʹšši suåvtõõllmõš

 
Print icon print page
share page: