Staanʼjab sââʹj vuâđđjurddi

Jääʹǩǩtep staanʼjab sââʹj vuâđđjurddjid pukin mij riâššâm noorõõttmõõžžin da šõddmõõžžin di mij tuâjjõutstõõzzâst. Põrggâp täin šõddeed nuʹtt mij tuâjjõutstõõzz ko še õhttsažtuâjjkuõiʹmi da äʹššniiʹǩǩi kõõsk staanʼjab da jäänab primmum toobdâlm, koʹst juõʹǩǩkaž vuäitt leeʹd nåkam ko lij da koʹst puk vuäiʹtte ǩiõččlâʹstted åårrmõõžž pueʹrren, staanʼjen, primmum da tääʹssverddsiʹžžen. Lââʹssen põrggâp täin vueʹleed kõddâz mušttled ouddmiârkkân riâšši toiʹmmjeeja jiijjâs leʹbe jeärrsi årra šõddi nääʹlteʹmes jälstõõttmõõžžâst leʹbe âânnmõõžžâst. Vuâlpeäʹlnn lij mij raajjâm listt Oummu rââst raaj -haʹŋǩǩõõzz staanʼjab sââʹj vuâđđjurddjin. Jääʹǩǩet tõid, ko vuässõõđak mij šõddmõõžžid. Šõddâkap õõutâst ǩeʹnnvõs, staaʹnes da pukid mieʹlddåårrjid ciistâst õõʹnni toobdâlm!

1. Ââʹn ciistâst juõʹǩǩka jiijjâs sââʹj

Jeäʹl heâmmad ni ǩeän fyyslânji leʹbe saaʹnivuiʹm. Jeäʹl likktõõl nuuʹbb oummu. Jiijjâs raajid, nuʹtt psyykklaid ko še fyyslaid, vuäǯǯ puʹhtted ouʹdde da jeärraz âʹlǧǧe ââʹnned tõid ciistâst.

2. Jeäʹl maainâst iʹlbbes leʹbe sueʹrddi naaʹlin

Jeäʹl ââʹn sueʹrddi mainstemnääʹl jeärrsi leʹbe jiijjad årra. Jeäʹl viggât, pâiʹlǩiõčč leʹbe sueʹrd jeärrsid tuu mainnsi- leʹbe tuâjaivuiʹm, jeäʹl-ǥa ǩeeuʹsed.

3. Uuʹd sââʹj oummuid leeʹd nåkam ko sij lie

Ââʹn ciistâst nuuʹbb oummu identiteeʹtt, jeäʹl-ǥa äärvat jeärrsid ââʹjj, ålggvueʹjj, sooǥǥpeäʹl, toiʹmmjempâstlvažvuõđ leʹbe seksuaalʼlaž kärŋŋummuž vuâđald. Jeäʹl kommentââʹst nuuʹbb oummu ålggvueʹjj, toiʹmmjempâstlvažvuõđ leʹbe identiteeʹtt.

4. Jeäʹl aaibâž

Jeäʹl tueʹjjed aaibšõõzzid jeärrsin da vuâmmaž tuu ouddkäddmõõžžid. Jeäʹl ouddmiârkkân aaibâž nuuʹbb oummu sooǥǥpeäʹl, seksuaalʼlaž kärŋŋummuž, toiʹmmjempâstlvažvuõđ leʹbe aaʹššid, kooi årra nuuʹbb oummust miõll ǩeäss.

5. Kommunikââʹst da uuʹd jeärrsid sââʹj kommunikâʹstted

Uuʹd jeärrsid sââʹj vuässõõttâd saǥstõõllmõʹšše, jeäʹl-ǥa vännaž jeärrsi vuäinlmid. Mušttâl, jõs mii-ne ij tobddu tuu miõlâst pueʹrren, da jõs tuu jälstõõttmõõžžâst vuâmmšââʹttet, vääʹld tõn vuâstta raajji naaʹlin.

6. Proʹsttjõõđ

Proʹsttjõõđ, jõs leäk neuʹrrääm nuuʹbb oummu.

7. Kässjõõđ aaʹššid, kook lie puästtad

Kässjõõđ suärddmõʹšše da aaʹššid, kook lie puästtad, vueʹllǥaž kõddsin. Jõs hoʹhssjak sueʹrddi leʹbe pannääššlaž jälstõõttmõõžž jeärrsi årra, vuäitak še pueʹtted mušttled leeiʹr riâššjid ääʹššest.

Staanʼjab sââʹj vuâđđjurddji jääʹǩǩtummuš šõddmõõžžin da mij vaaldšem sõõʹjin tuärjjad määŋgid ǩeâllʼjeei ouddnummuž täävtõõzzid, mâʹte occnam jeeʹresärvvsažvuõđ, pueʹrrvââjjam da tiõrvâsvuõtt di sooǥǥpieʹli tääʹssärvv.

​​​​​​​